Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսի Այցելութիւնը Նորին Սրբութիւն Ֆրանսիս Պապին

Երեքշաբթի, 3 Յունիս 2014ին, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս պաշտօնական այցելութեամբ մեկնեցաւ Վատիկան։ Վեհափառ Հայրապետին այցելութիւնը Վատիկան կ’երկարէր երեք օրերու վրայ։

Թեմիս բարեխնամ Առաջնորդ Բարձր. Տ. Մուշեղ Արք. Մարտիրոսեան անցեալ շաբաթ մեկնեցաւ Վատիկան, միանալու համար Մեծի Տանն Կիլիկիոյ գահակալ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսին պատուիրակութեան, որուն մաս կը կազմէին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Թեմերու տասը Առաջնորդներ եւ շուրջ ութսուն ազգայիններ ու բարերարներ՝ զանազան գաղութներէ։ Արեւմտեան մեր Թեմի պատուիրակութեան մաս կը կազմէին Տէր եւ Տիկին Էտի եւ Թալին Ամրոյեան, Տէր եւ Տիկին Վահան եւ Նորա Պզտիկեան, Տէր եւ Տիկին Ալֆրէտ եւ Ռիմա Պօղոսեան, Տէր եւ Տիկին Սարգիս եւ Նունէ Սեփէթճեան, եւ Տէր եւ Տիկին Ալեքս եւ Արտա Եմենիճեան։

Վեհափառ Հայրապետին Վատիկան կատարած այցելութեան կարեւոր երեսներէն մէկը հանդիսացաւ իր խօսքը Վատիկանի միջ-եկեղեցական յարաբերութեամբ զբաղող կեդրոնին մէջ։ Ողջունելով Վեհափառին այցելութիւնը, կեդրոնին նախագահը Կարտինալ Քոխ շեշտեց Վեհափառին կարեւոր դերը միջ-եկեղեցական յարաբերութեանց մէջ։ Ան յիշեց անոր կարեւոր նպաստը, որպէս ատենապետ Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդէն ու Միջին Արեւելքի Եկեղեցիներու Խորհուրդէն ներս, ինչպէս նաեւ անոր դրական դերը կաթոլիկ եկեղեցւոյ հետ յարաբերութեանց ու աստուածաբանական երկխօսութեան զարգացման մէջ։

Արամ Ա. Կաթողիկոս իր խօսքը սկսաւ շեշտելով էքիւմէնիք շարժումին կարեւորութիւնը, յատկապէս համաշխարհայնացած ներկայ աշխարհին մէջ։ Ապա, Վեհափառը լուսարձակի տակ բերաւ էքիւմէնիք շարժումէն ներս տեղի ունեցող հիմնական փոփոխութիւնները օրակարգի, մտածողութեան, առաջնահերթութեան եւ եկեղեցիներու սպասումներուն ու մասնակցութեան ձեւին ու որակին առնչուած։ Վեհափառը շեշտեց որ ներկայ աշխարհին մէջ էքիւմէնիք շարժումը կարիքը ունի նոր տեսլականի, նոր ինքնահասկացողութեան ու ինքնարտայայտութեան։

Իր կատարած վերլուծումներէն յետոյ, Վեհափառ Հայրապետը խօսեցաւ Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդի մասին եւ իր մտահոգութիւնը յայտնեց հոն տեղի ունեցող նոր զարգացումներուն ու մօտեցումներուն գծով։ Այս ծիրէն ներս, Վեհափառը կոչ ուղղեց յատուկ կարեւորութիւն ընծայելու եկեղեցւոյ միութեան, աստուածաբանական մտածողութեան, միջ-կրօնական երկխօսութեան, Ողղափառ եկեղեցիներու մասնակցութեան, Աւետարանչութեան ու Ե.Հ.Խ.- Կաթոլիկ եկեղեցի գործակցութեան հետ աղերս ունեցող ծրագիրներուն։ Վեհափառը նաեւ անդրադարձաւ Միջին Արեւելքի Եկեղեցիներու Խորհուրդի ներկայ գործունէութեան ու շեշտեց յիշեալ խորհուրդի աշխատանքը աւելի կազմակերպ ու ազդու դարձնելու անհրաժեշտութիւնը՝ մանաւանդ շրջանէն ներս տեղի ունեցող նոր զարգացումներու լոյսին տակ:

Չորեքշանթի, 4 Յունիսի երեկոյեան, Վեհափառ Հայրապետը այցելեց Սէնթ Էճիտիօ կազմակերպութեան կեդրոնատեղին ու ապա յիշեալ կազմակերպութեան հովանաւորութիւնը վայելող եկեղեցին։

Հոգեւորականներէ ու աշխարհականներէ բաղկացած յիշեալ կազմակերպութիւնը Վատիկանի ամենէն ազդու կառոյցներէն մէկն է։ Ան մարդասիրական ու ընկերային ծրագիրներու առընթեր նաեւ կը զբաղի քաղաքական բնոյթ ունեցող հարցերով։ Վեհափառ Հայրապետը յաճախակի առիթներով իր խօսքն է ուղղած Սէնթ Էճիտիոյի կազմակերպած միջազգային համագումարներուն։

Յիշեալ այցելութեան իրենց մասնակցութիւնը բերին նաեւ Վեհափառին ընկերացող շուրջ 80 ազգայինները, որոնք զանազան գաղութներէն ժամանած էին ներկայ գտնուելու Պապին ու Վեհափառի հանդիպման։ Եկեղեցական արարողութեան ընթացքին քարոզեց Վեհափառ Հայրապետը եւ անդրադարձաւ նահատակութեան գաղափարին՝ այս ծիրէն ներս յիշելով հայոց մէկուկէս միլիոն նահատակները։

Արարողութենէն յետոյ Սէնթ Էճիտիօ կազմակերպութիւնը ընդունելութիւն մը սարքեց ի պատիւ Վեհափառին, ներկայութեամբ ազգայիններուն։ Ընդունելութեան ընթացքին խօսք առնելով, Վեհափառը գնահատեց յիշեալ կազմակերպութեան գործունէութիւնը։ Յայտնենք, որ շուրջ եօթը տարիներ առաջ Պենետքթոս Պապին հետ իր ունեցած հանդիպման առիթով, Վեհափառը այցելած էր յիշեալ եկեղեցին եւ ընդառաջելով Սէնթ Էճիտիօ կազմակերպութեան փափաքին, Անթիլիասի նահատակաց մատուռէն մասունք մը զետեղած էր եկեղեցւոյ մէջ յատուկ արարողութեան մը ընթացքին։

Հինգշաբթի, 5 Յունիսի առաւօտեան, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս առանձին հանդիպում մը ունեցաւ Նորին Սրբութիւն Ֆրանսիս Պապին հետ։

Հանդիպման ընթացքին Վեհափառը անդրադարձաւ հետեւեալ կէտերուն Միջին Արեւելքէն ներս քրիստոնեայ համայնքներու դիմագրաւած մտահոգութիւնները, ընդհանրապէս Սուրիոյ եւ յատկապէս Հալէպի եւ Քեսապի մէջ ստեղծուած կացութիւնը, Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեակը եւ հայ ժողովուրդի պահանջատիրութիւնը, Կաթոլիկ եւ Արեւելեան Ուղղափառ եկեղեցիներու միջեւ աստուածաբանական երկխօսութեան ներկայ հանգրուանը, եւ եկեղեցւոյ բարեկարգութեան հրամայականը։

Պապը լայն հասկացողութիւն ցուցաբերեց յիշեալ հարցերուն նկատմամբ, բաժնեց Վեհափառ Հայրապետին մտահոգութիւններն ու առաջադրանքները եւ պարզեց իր տեսակէտները:

Վեհափառ Հայրապետին եւ Սրբազան Պապին միջեւ տեղի ունեցած առանձին հանդիպումէն յետոյ, անոնք ուղղուեցան Վատիկանի մեծ սրահը, ուր զիրենք կը սպասէին Առաջնորդ Սրբազանները, կարտինալներ, եպիսկոպոսներ եւ Վեհափառին այցելութեան առիթով սփիւռքի գաղութներէն ժամանած բարերարներ ու ազգայիններ։ Բոլորին ներկայութեան խօսք առնելով Վեհափառ Հայրապետը առաջին հերթին իր գոհունակութիւնը յայտնեց, որ իր հայրապետութեան շրջանին այցելութիւն կու տայ յաջորդական երեք պապերուն` Յովհաննէս Պօղոս Պապին 1997-ին, Պենետիքթոս Պապին 2008-ին։ Ապա Վեհափառ Հայրապետը յիշեց որ յատկապէս կիլիկեան շրջանէն սկսեալ յատուկ յարաբերութիւն ու սերտ գործակցութիւն եղած է հայ եկեղեցւոյ ու կաթոլիկ եկեղեցւոյ միջեւ։ Պատմական այս անդրադարձէն յետոյ, Վեհափառ Հայրապետը իր խօսքը կեդրոնացուց տագնապներով ու մարտահրաւէրներով լեցուն ներկայ աշխարհին մէջ միջ-եկեղեցական գործակցութեան կարեւորութեան վրայ։ Ան շեշտեց թէ հակառակ եկեղեցիներու դաւանական բաժանումներուն, անհրաժեշտ է միասին գործել ու միասնաբար դիմագրաւել մարդկութիւնը յուզող տագնապները։ Վեհափառ Հայրապետը ողջունեց եկեղեցին ժողովուրդին տանելու Պապին աշխատանքը, յիշելով որ հայ եկեղեցին եղած է ժողովուրդին եկեղեցին ու Քրիստոսի ծառայական ներկայութիւնը ժողովուրդին կեանքին մէջ:

Իր խօսքի երկրորդ բաժնին մէջ Վեհափառը անդրադարձաւ հետեւեալ երկու կարեւոր հարցերուն.-

Ա. Ան յիշեցուց Սրբազան Քահանայապետին թէ Միջին Արեւելքը լուրջ տագնապներէ կ’անցնի եւ անոնց հետեւանքները եկեղեցիներու կեանքին ու վկայութեան համար յաճախ մտահոգիչ են։ Հակառակ այս իրողութեան, ըսաւ Վեհափառը, եկեղեցիները կը մնան ամրօրէն կառչած Միջին Արեւելքին եւ հաւատարիմ իրենց քրիստոնէական վկայութեան ու քաղաքացիական պարտաւորութիւններուն ու իրաւունքներուն հանդէպ։

Բ. Վեհափառ Հայրապետը նաեւ անդրադարձաւ Հայոց Ցեղասպանութեան։ Ան յիշեց 1915-ի Օսմանեան Թուրքիոյ ցեղասպանութեան հետեւանքները եւ Սփիւռքի կազմաւորումը։ Ան ըսաւ, որ հայ ժողովուրդը ոչ միայն մէկուկէս միլիոն նահատակ տուաւ, այլ կորսնցուց իր եկեղեցիները եւ մշակութային ու հոգեւոր արժէքները, հետեւաբար, ցեպասպանութեան ճանաչումը եւ հատուցումը իւրաքանչիւր հայուն պահանջքն է։ Ապա Վեհափառը աւելցուց, որ հայ եկեղեցին որպէս մարդկային իրաւանց պաշտպանն ու ջատագովը, միշտ ինքզինք նոյնացուցած է իր ժողովուրդի արդար իրաւուքներուն հետ։ Վեհափառ Հայրապետը յիշեցնելէ յետոյ Ֆրանսիս Պապին թէ Սեպտեմբեր 1915-ին Պենետիքթ ԺԵ. Պապը Սուլթան Մոհամմատ Ե.-ին գրած նամակին մէջ դատապարտելով հայ ժողովուրդին դէմ կատարուող ցեղասպանութիւնը, կոչ ուղղած է վերջ տալու հայ ժողովուրդի ջարդերուն: Ան աւելցուց, որ մեր ժողովուրդի սպասումն է որ դուք եւս, յառաջիկայ տարի Ձեր զօրակցութիւնը յայտնէք մեր ժողովուրդին, որ վստահաբար կարեւոր նշանակութիւն պիտի ունենայ մեզի համար։

Ապա Ֆրանսիս Պապը իր խօսքը ուղղեց Վեհափառ Հայրապետին, իր ուրախութիւնը յայտնեց, որ առաջին անգամ ըլլալով հանդիպում կ’ունենայ Վեհափառ Հայրապետին հետ: Ան յիշեց, թէ Վեհափառ Հայրապետը երկար տարիներ գործօն մասնակցութիւն բերած է միջ-եկեղեցական շարժումին, յատկապէս Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդի եւ Միջին Արեւելքի եկեղեցիներու ծիրէն ներս: Սրբազան Քահայանապետը նաեւ Կաթոլիկ Եկեղեցւոյ եւ Արեւելեան Ուղղափառ Եկեղեցւոյ Աստուածաբանական երկխօսութեան շրջագիծէն ներս գնահատանքով արտայայտուեցաւ Վեհափառ Հայրապետին եւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան բերած կարեւոր նպաստին:

Ֆրանսիս Պապը նաեւ անդրադարձաւ Հայոց Ցեղասպանութեան եւ յիշեց, որ հայ ժողովուրդի պատմութիւնը լեցուն եղած է հալածանքներով եւ նահատակութեամբ: Պապը նաեւ յիշեց Քրիստոնեայ համայնքներու դիմագրաւած մարտահրաւէրները Միջին Արեւելքէն ներս եւ ողջունեց անոնց միասնականութիւնը եւ Միջին Արեւելքին կառչած մնալու հաւատարմութիւնը:

Երկու հոգեւոր պետերուն միջեւ փոխանակուած խօսքերէն յետոյ, տեղի ունեցաւ նուէրներու փոխանակում: Վեհափառ հայրապետը Պապին նուիրեց Բարձրբերդի Աւետարանի կրկնօրինակը, իսկ Պապը, Վեհափառին նուիրեց Սուրբ Յովհաննու Աւետարանէն Պապիրոսի վրայ 14-րդ դարուն գրուած էջ մը: Ապա տեղի ունեցաւ եկեղեցական արարողութիւն, որուն աւարտին ներկայ ազգայինները մօտեցան եւ աջը առին Պապին ու Վեհափառին։

Արարողութենէն յետոյ, Վեհափառ Հայրապետը, ընկերակցութեամբ Առաջնորդ Սրբազաններուն, ճաշի հիւրը եղաւ Պապին:

Ապա Վեհափառ Հայրապետը, ընկերակցութեամբ Առաջնորդ Սրբազաններուն, յաջորդաբար այցելեց Վատիկանի մօտ Լիբանանի ու Հայաստանի դեսպանատուները եւ սիրալիր հանդիպումներ ունեցաւ դեսպաններուն հետ։

Լիբանանի դեսպանը, Զօր. Ժորժ Խուրի, ողջունելով Վեհափառ Հայրապետին ներկայութիւնը Վատիկանէն ներս յիշեց իր առաջին այցելութիւնը վեց տարիներ առաջ Պենետիքթոս Պապին։ Ան ըսաւ, որ ընդհարապէս Միջին Արեւելքի ու յատկապէս Լիբանանի համար այս այցելութիւնը խիստ կարեւոր է, նկատի ունենալով Պապին ու Վատիկանի ամբողջական զօրակցութիւնը Միջին Արեւելքի քրիստոնէութեան ու յատկապէս Լիբանանի։ Իր կարգին, Վեհափառ Հայրապետը շեշտեց Լիբանանի ներքին միասնականութիւնը ամուր պահելու եւ շուտափոյթ Նախագահական Ընտրութիւն կատարելու կենսական կարեւորութիւնը։

Հայաստանի դեսպանատան մէջ Դեսպան Միքայէլ Մինասեան ջերմօրէն ողջունեց Վեհափառ Հայրապետին ներկայութիւնը, անոր փոխանցելով Հայաստանի Հանրապետութեան Նախագահին մաղթանքները։ Վեհափառ Հայրապետը խօսք առնելով ըսաւ, թէ Հայաստանի դեսպանատան մէջ ըլլալ կը նշանակէ հայկական հողի վրայ ըլլալ։ Ան իր ուրախութիւնը յայտնեց Հայաստանի հետզհետէ ծաւալող դիւանագիտական յարաբերութիւններուն գծով ու ողջունեց երիտասարդ դիւանագէտներու ներկայութիւնը արտաքին յարաբերութեանց բնագաւառէն ներս։ Անդրադառնալով Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեակին, Վեհափառ Հայրապետը շեշտեց դեսպաններու կարեւոր դերը այդ գծով, ըսելով որ 100-ամեակը միայն մեր ժողովուրդին համար յիշելու առիթ մը պէտք չէ ըլլայ, այլ նաեւ՝ յիշեցնելու մեր շրջապատին հայ ժողովուրդի բռնաբարուած իրաւունքները ու այդ իրաւունքներուն վերատիրանալու մեր ժողովուրդին հաւաքական կամքը։

Շարունակելով իր պաշտօնական այցելութիւնը Վատիկան, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս նաեւ հանդիպումներ ունեցաւ պետական քարտուղար կարտինալ Բարոլինին հետ։ Հանդիպման ընթացքին Վեհափառ Հայրապետը խօսեցաւ Միջին Արեւելքի այժմու կացութեան, ինչպէս նաեւ քրիստոնեայ համայքներուն դիմագրաւած մարտահրաւէրներուն մասին։ Վեհափառը նաեւ անդրադարձաւ Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեակին եւ հայ ժողովուրդի պահանջատիրական պայքարին, եւ գնահատեց Վատիկանի ցուցաբերած զօրակցութիւնը։

Բարոլին կարտինալը Վեհափառ Հայրապետին մտահոգութիւնը բաժնելով յատկապէս Միջին Արեւելքի քրիստոնէութեան ներկայ կացութեան գծով, ըսաւ որ այս հարցը կը մնայ Վատիկանի գլխաւոր առաջնահերթութիւններէն մէկը։ Կարտինալը նաեւ իր զօրակցութիւնը յայտնեց հայ ժողովուրդին ու անոր արդար պահանջատիրութեան։

Ապա, Վեհափառ Հայրապետը հանդիպեցաւ Վատիկանի Արեւելեան Եկեղեցիներու բաժանմունքի նախագահ Կարտինալ Սանտրիին։ Մօտէն ծանօթ ըլլալով Կարտինալին, Վեհափառ Հայրապետը անոր հետ ունեցաւ մտերմիկ զրոյց մը ընդհանրապէս Միջին Արեւելքէն ներս տեղի ունեցող վերիվայրումներուն ու յատկապէս Լիբանանի մասին։ Շեշտուեցաւ միջ-եկեղեցական գործակցութեան նոր թափ տալու անհրաժեշտութիւնը մասնաւորաբար Միջին Արեւելքի Եկեղեցիներու Խորհուրդէն ներս, որուն նախագահներէն մէկն է Վեհափառ Հայրապետը:

Վատիկան կատարած իր պաշտօնական այցելութեան աւարտին, ճաշկերոյթ մը տեղի ունեցաւ Հռոմի Կրանդ Փլազա պանդոկին մէջ, ներկայութեամբ Վեհափառ Հայրապետին։ Ներկայ էին սրբազան հայրերու կողքին գաղութներէն ժամանած ազգայինները։

Ինքնաբուխ երգերով, արտասանութիւններով ու խօսքերով լեցուն հաճելի մթնոլորտ մը ստեղծուեցաւ աւելի քան երկու ժամ։ Ապա Վեհափառ Հայրապետը իր պատգամը ուղղեց ներկաներուն։

Անդրադառնալով իր այցելութեան, Վեհափառը ըսաւ որ յաջողութեամբ պսակուեցան իր բոլոր այցելութիւններն ու հանդիպումները։ “Մեր ազգը, եկեղեցին, հայրենիքը ու պահանջատիրութիւնը մնայուն ներկայութիւն եղան մեր հանդիպումներուն ընթացքին” յայտնեց Վեհափառը։ Ապա ան կարեւորուեթամբ ընդգծեց Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեակը համահայկական մաշտապով արժեւորելու հրամայականը։

Իր խօսքի երկրորդ բաժնին մէջ, Վեհափառը ամփոփ կերպով ներկայացուց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան աշխատանքը։ Ան ըսաւ. “սովորական աշխատանք մը չէ որ կը կատարուի Անթիլիասի մէջ, այլ առաքելութիւն՝ դէպի ժողովուրդ գացող։ Մեր Սուրբ Աթոռին առաքելութեան նպատակը ու դաշտը ժողովուրդն է։ Արդ, Անթիլիաս ոչ վայր է եւ ոչ կառոյց. անոնք սոսկ միջոց են. Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւնը առաքելութիւն է”։

Վեհափառը յիշեց որ մեր ժողովուրդի պայմանները ու սպասումները փոխուած են. հետեւաբար, եկեղեցին ալ պէտք է վերանորոգուի ու համապատասխան մօտեցում որդեգրէ. այլապէս մեր երիտասարդութիւնը պիտի հեռանայ եկեղեցիէն։ Այս ծիրէն ներս Վեհափառը գոհունակութիւն յայտնեց որ երկու Կաթողիկոսութիւնները միասնաբար ձեռնարկած են հայ եկեղեցւոյ բարեկարգութեան։

Իր պատգամի աւարտին, Վեհափառը կոչ ուղղեց մեր եկեղեցւոյ զաւակներուն մասնակից դառնալու եկեղեցւոյ կեանքին ու առաքելութեան, որովհետեւ՝ “եկեղեցին ժողովո՛ւրդն է, հայ եկեղեցին ազգին եկեղեցին է՝ երկար դարերու ընթացքին ազգին կողմէ ծով զոհողութեամբ պահպանուած ու պաշտպանուած”։ Ճաշկերոյթը վերջ գտաւ “Կիլիկիա” քայլերգով ու Վեհափառ Հայրապետին “պահպանիչ”ով։

Վեհափառ Հայրապետին Վատիկան այցելութիւնը վերջ գտաւ Ուրբաթ, 6 Յունիսին։

Print Friendly, PDF & Email

ՎԵՐՋԻՆ ԼՈՒՐԵՐ

Ս. Խաչ Ծխական Համայնքի 100-Ամեակ, Մոնթեպելլօ

ԱՌԱՋՆՈՐԴ ՍՐԲԱԶԱՆ ՀՕՐ ՕՐՀՆՈՒԹԵԱՆ ԽՕՍՔԸ Ազգային Առաջնորդարանէն քրիստոնէական ջերմագոյն սիրով, միաժամանակ ազգային արդար հպարտութեամբ կ՛ողջունենք Մոնթեպելլոյի Ս. Խաչ Մայր Տաճարի... [...]

Ուսումնական 2022-2023 Տարեշրջանի Վերամուտի Առիթով

ԱՌԱՋՆՈՐԴ ՍՐԲԱԶԱՆ ՀՕՐ ՕՐՀՆՈՒԹԵԱՆ ԽՕՍՔԸ Քրիստոնէական ջերմ սիրով եւ հայրական անհուն գորովով Ազգային Առաջնորդարանէն կ՛ողջունենք Ազգային վարժարաններու Խնամակալ մարմինը, Ուսումնական... [...]

ՊԱՏԿԵՐԱՍՓԻՒՌԻ ՅԱՅՏԱԳԻՐ

Sempetmber 25, 2022 Sempetmber 18, 2022